Hạ đường huyết: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

0
173
Bác sĩ Lượng hướng dẫn bệnh nhân xác định hạ đường huyết
Bác sĩ Lượng hướng dẫn bệnh nhân xác định hạ đường huyết

Hạ đường huyết có thể gây ra nhiều hậu quả. Hậu quả nhẹ có thể thoáng qua, nếu nặng hơn có thể gây ra các hậu quả rất nghiêm trọng. Hạ đường huyết còn gây ảnh hưởng lên tâm lý bệnh nhân, làm bệnh nhân sợ hãi và không dám kiểm soát tốt đường huyết. Do đó bệnh nhân sẽ khó tuân thủ điều trị về sau.

1. Hạ đường huyết là gì?

Hạ đường huyết là tình trạng gây ra bởi lượng đường trong máu (glucose) ở mức rất thấp. Glucose là nguồn cung cấp và dự trữ năng lượng chủ yếu cho cơ thể. Do vậy, việc suy giảm đường huyết làm cơ thể bị rối loạn chức năng, dẫn đến mệt mỏi, đói bụng, lú lẫn, thậm chí có thể gây tử vong.

Hạ đường huyết thường xảy ra với các bệnh nhân điều trị bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, người không bị bệnh tiểu đường vẫn có thể bị hạ đường huyết. Khi lượng đường glucose trong cơ thể <70 mg/dl hoặc < 4.0 mmol/l nghĩa là bệnh nhân đã bị hạ đường huyết (kể cả không bị tiểu đường)

2. Nguyên nhân hạ đường huyết

Có nhiều nguyên nhân gây nên hạ đường huyết chẳng hạn như:

  • Tiêm Insulin quá mức: bệnh nhân tiểu đường điều trị không đúng phương pháp, tiêm Insulin quá mức có thể khiến đường huyết bị hạ đột ngột.
  • Chế độ dinh dưỡng không hợp lý: Ăn uống không đúng giờ, bỏ bữa, quên ăn, ăn không đủ lượng carbohydrate. Việc ống nhiều rượu bia gây mất cân bằng nội tiết.
  • Tập thể dục, vận động quá sức: tập thể dục mang lại rất nhiều lợi ích, nhưng nếu tập quá mức bình thường thì cũng có thể làm lượng đường huyết bị giảm xuống thấp. đặc Điều này đặc biệt có hại đối với bệnh nhân bị bệnh tiểu đường.
  • Nguyên nhân khác: Ảnh hưởng từ một số căn bệnh rối loạn nội tiết hoặc tác dụng phụ của một số số loại thuốc trị tiểu đường gây suy giảm đường huyết.

3. Đối tượng dễ bị hạ đường huyết

Hạ đường huyết thường xảy ra ở bệnh nhân tiểu đường do điều trị bằng Insulin hoặc tự ý sử dụng thuốc. Điều trị tiểu đường quá liều lượng, không theo chỉ định của bác sĩ dễ gây hạn đường huyết. Bệnh nhân bệnh bị xơ gan, suy thận, người lớn tuổi và người hay uống rượu bia nhiều cũng dễ mắc bệnh.

4. Triệu chứng của hạ đường huyết

Hạ đường huyết nếu được chẩn đoán và xử lý kịp thời, bệnh nhân sẽ khỏe, phục hồi sau khoảng 15 phút. Nếu không chẩn đoán, điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể nặng hơn, và nặng nhất là có thể tử vong.

Một số triệu chứng hạ đường huyết thường gặp: chóng mặt, đau đầu, nhịp tim không đều, mệt mỏi, đói bụng, run, vã mồ hôi, hồi hộp, khó chịu.
Một số triệu chứng hạ đường huyết thường gặp

Các dấu hiệu, triệu chứng chung

Các dấu hiệu, triệu chứng hạ đường huyết đa phần khác nhau ở mỗi người. Thường có một số triệu chứng chung:

  • chóng mặt
  • đau đầu
  • nhịp tim không đều
  • mệt mỏi
  • đói bụng
  • run
  • vã mồ hôi
  • hồi hộp
  • khó chịu

Nếu không điều trị kịp thời, hạ đường huyết sẽ trở nên nặng hơn, lúc này đường không lên não kịp, do đó bệnh nhân sẽ có các triệu chứng về thần kinh chẳng hạn như:

  • ngủ gà
  • lơ mơ
  • lú lẫn
  • đi lại khó khăn
  • thị lực giảm
  • nguy hiểm nhất là hôn mê và co giật.

Những bệnh nhân tiểu đường đặc biệt là những bệnh nhân lớn tuổi, thường có biến chứng về thần kinh, do vậy khả năng nhận biết các triệu chứng hạ đường huyết cũng giảm. Nên khi bệnh nhân tiểu đường thấy bất cứ dấu hiệu lạ, cảm giác trong người không khỏe thì nên đi thử đường kiểm tra ngay.

Hạ đường huyết vào ban đêm

Một trường hợp đặc biệt nữa của hạ đường huyết, đó là hạ đường huyết vào ban đêm. Hạ đường huyết vào ban đêm đặc biệt nguy hiểm. Vì khi đó bệnh nhân đang ngủ, không biết gì và do đó cũng không xử trí kịp thời. Đã có nhiều trường hợp bệnh nhân tử vong vào ban đêm do hạ đường huyết và sáng hôm sau người nhà mới phát hiện.

Hạ đường huyết vào ban đêm
Hạ đường huyết vào ban đêm đặc biệt nguy hiểm.

Những dấu hiệu điển hình của hạ đường huyết ban đêm:

  • Ban đêm ngủ, bệnh nhân mơ thấy ác mộng
  • Bệnh nhân cảm thấy rất là đau đầu khi buổi sáng thức dậy
  • Thấy đổ mồ hôi nhiều, ướt gối sau khi thức dậy.

Ngoài ra khi thức dậy bình thường sau một giấc ngủ, bệnh nhân cảm thấy rất mệt, uể oải trong người. Bệnh nhân nên kiểm tra lại đường huyết, nếu đường huyết buổi sáng tăng bất thường so với đường huyết buổi tối thì bệnh nhân đã bị hạ đường huyết.

5. Cách điều trị hạ đường huyết – Nguyên tắc 15/15

Theo Bác sĩ Trần Văn Lượng, trước tiên, bệnh nhân cần kiểm tra xem có đúng mình đang bị hạ đường huyết hay không. Để kiểm tra, bệnh nhân cần một máy thử đường huyết. Những máy này rất dễ sử dụng và tiện lợi. Nếu đường huyết <70 mg/dl hoặc <4.0 mmol/l thì bệnh nhân đã bị hạ đường huyết. Bệnh nhân cần chú ý để tránh trường hợp nhầm lẫn và dẫn đến việc kết luận sai. Sau khi thử và chắc chắn bệnh nhân đã bị hạ đường huyết,  lúc này sẽ có hai trường hợp.

Cách điều trị hạ đường huyết theo nguyên tắc 15/15
Cách điều trị hạ đường huyết theo nguyên tắc 15/15

Bệnh nhân còn có thể ăn uống được

Với trường hợp này thì có thể điều trị hạ đường huyết bằng cách đưa lượng đường vào cơ thể ngay lập tức. Ở đây có một nguyên tắc, đó là nguyên tắc 15/15: Bệnh nhân cần đưa vào cơ thể 15gr đường và 15p sau thử lại đường huyết.

15 gram đường có thể đưa vào cơ thể bằng cách

  • Pha 3 muỗng cà phê đường vào nước rồi uống ngay hoặc mua những gói đường tiện lợi (15gr- 20gr) pha với nước ấm rồi uống.
  • Uống nước ngọt, một lon nước ngọt có thể chứa khoảng 30gr đường, bệnh nhân uống tầm nửa lon để đưa đủ 15gr đường vào cơ thể.
  • Ăn từ 3 đến 4 cái bánh ngọt trong nhà (Oreo và Napati…)
  • Nếu như đang ở ngoài đường, bệnh nhân có thể mang những viên kẹo nhỏ theo bên mình để ăn được ngay.

Sau khi đã ăn 15gr đường thì 15 phút sau, thử lại đường huyết. Nếu đường huyết đã lên mức bình thường bệnh nhân cần ăn bữa phụ bằng nửa bữa chính thường ngày.

Bệnh nhân bị hôn mê, co giật, mất nhận thức

Lúc này, tuyệt đối không nên để bệnh nhân ở nhà, phải đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Các nhân viên y tế sẽ truyền đường cho bệnh nhân để đưa đường huyết của bệnh nhân lên ngay lập tức.

Lưu ý: người nhà tuyệt đối không được đổ nước đường, nước chanh vào miệng bệnh nhân. Hành động này rất nguy hiểm, nó có thể gây hậu quả rất nghiêm trọng. Dung dịch đường có thể vào phổi bệnh nhân và gây sặc dẫn đến viêm phổi.

(Xem thêm về trường hợp bệnh nhân bị viêm phổi nặng vì người nhà cố cho uống nước đường tại đây)

Như vậy bài viết đã trình bày xong nguyên nhân cũng như dấu hiệu và triệu chứng của hạ đường huyết, nếu thấy mình có những dấu hiệu như trên thì cần tới bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa nội tiết để được bác sĩ theo dõi thêm.

 

 

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây